Kiedy warto poszukać pomocy dla bliskiej osoby?
Czasem to Ty jako pierwsza osoba zauważasz, że coś się zmieniło. Mama częściej zapomina, tata przestaje wychodzić z domu, bliska osoba gorzej śpi, staje się bardziej nerwowa albo coraz trudniej radzi sobie z codziennymi sprawami…
Możesz się zastanawiać, czy to jeszcze naturalne zmiany związane z wiekiem, czy już powód do niepokoju. Nie zawsze da się odpowiedzieć na to samemu. Rozmowa ze specjalistą może pomóc lepiej zrozumieć, co się dzieje i czy potrzebna jest dalsza pomoc.
Co może Cię zaniepokoić?
Nie ma jednej listy objawów, które zawsze oznaczają chorobę. Ważne jest przede wszystkim to, czy widzisz wyraźną zmianę w zachowaniu lub funkcjonowaniu bliskiej osoby.
Problemy z pamięcią i orientacją
Zapominanie, powtarzanie tych samych pytań, gubienie się w znanych sytuacjach lub trudności z orientacją.
Zmiany nastroju i zachowania
Wycofanie, apatia, smutek, większa drażliwość, niepokój albo utrata zainteresowania rzeczami, które wcześniej były ważne.
problemy ze snem
Trudności z zasypianiem, częste wybudzanie, nadmierna senność lub wyraźna zmiana rytmu snu i czuwania.
Pogorszenie funkcjonowania
Problemy z czynnościami, które wcześniej nie sprawiały trudności, mniejsza samodzielność lub coraz większa potrzeba pomocy.
Nie każdą zmianę trzeba tłumaczyć wiekiem
„To już ten wiek” – takie zdanie bliscy osób starszych słyszą bardzo często. Tymczasem nie każda zmiana pamięci, nastroju, zachowania czy sprawności jest po prostu częścią starzenia się.
Czasem przyczyną może być choroba, działanie leków, problemy ze snem, obniżony nastrój albo kilka rzeczy, które pojawiły się jednocześnie. Dlatego jeśli coś wyraźnie się zmieniło i zaczyna niepokoić, warto to skonsultować zamiast zgadywać.
Jak możesz pomóc?
Nie zawsze łatwo namówić bliską osobę na wizytę. Zwłaszcza jeśli ona sama nie widzi problemu albo uważa, że nic się nie dzieje.
Zamiast przekonywać za wszelką cenę, warto spokojnie powiedzieć, co konkretnie Cię niepokoi. Nie chodzi o stawianie diagnozy ani udowadnianie, że coś jest nie tak. Czasem wystarczy powiedzieć: „Zauważyłem, że ostatnio gorzej śpisz. Może warto o tym z kimś porozmawiać?”.
Możesz też pomóc zebrać informacje o przyjmowanych lekach, wcześniejszym leczeniu i zmianach, które pojawiły się w ostatnim czasie.
Do kogo warto się zgłosić?
Nie zawsze łatwo od razu wiedzieć, który specjalista będzie najlepszy. Wybór zależy przede wszystkim od tego, co jest obecnie największym problemem.
- Geriatra – Warto rozważyć konsultację, gdy pojawia się wiele problemów zdrowotnych jednocześnie, pogarsza się sprawność lub samodzielność albo leczenie obejmuje wiele różnych leków.
- Psychiatra – Konsultacja psychiatryczna może być pomocna, gdy na pierwszy plan wysuwają się problemy z nastrojem, lękiem, snem, zachowaniem lub inne trudności dotyczące zdrowia psychicznego.
- Psychogeriatra – To szczególnie ważna opcja wtedy, gdy problemy psychiczne, pamięciowe i zdrowotne nakładają się na siebie u osoby starszej i trudno spojrzeć na nie oddzielnie.
Nie wiesz, od czego zacząć?
Jeśli trudno Ci ocenić, czy potrzebna jest konsultacja geriatryczna, psychiatryczna czy psychogeriatryczna, możesz podczas kontaktu opisać to, co Cię niepokoi. Dr n. med. Anna Domańska zajmuje się zarówno geriatrią, jak i psychiatrią, dzięki czemu może spojrzeć na sytuację osoby starszej z obu perspektyw.
Nie musisz samodzielnie stawiać diagnozy ani decydować, jaki rodzaj konsultacji będzie najlepszy.